Beslag op een schip: zo werkt scheepsbeslag in Nederland

Een schip is vaak het waardevolste bezit van een rederij of vervoerder. Het is tevens het bezit dat het snelst verdwijnt. Vandaag ligt het aan de kade, morgen vaart het naar een haven in een ander land. Wie een vordering heeft op de eigenaar van een schip, heeft dus weinig tijd om te handelen.

Scheepsbeslag is in Nederland een beproefde methode. Het schip mag de haven niet verlaten totdat de vordering is betaald of er zekerheid is gesteld. In deze blog leest u hoe dat werkt, voor welke vorderingen het toepasbaar is en waar u rekening mee moet houden.

Conservatoir beslag op een schip

Meestal gaat het om conservatoir beslag. Dat is beslag dat wordt gelegd voordat er een vonnis is, om te voorkomen dat het schip of de waarde ervan verdwijnt terwijl de procedure loopt. Wijst de rechter de vordering later toe, dan gaat het conservatoir beslag over in executoriaal beslag. Wat er daarna kan gebeuren, tot en met een openbare verkoop, leest u in onze blog over executieveilingen.

Voor conservatoir beslag heeft u toestemming nodig van de voorzieningenrechter. Een advocaat dient daarvoor een verzoekschrift in, waarin staat om welke vordering het gaat en waarom beslag nodig is. Wordt het verlof verleend, dan legt een gerechtsdeurwaarder het beslag. Dat gebeurt aan boord: de deurwaarder betekent het beslag aan de kapitein en zorgt dat de haven en de betrokken instanties weten dat het schip niet mag vertrekken.

Na het beslag moet u binnen de termijn die de rechter vaststelt een procedure starten over de vordering zelf. Doet u dat niet, dan vervalt het beslag.

Zeeschepen: alleen voor zeevorderingen

Voor zeeschepen gelden internationale afspraken, die Nederland ook toepast. Daarin is bepaald dat beslag op een zeeschip alleen mag voor bepaalde vorderingen die met het schip of de scheepvaart te maken hebben. Voorbeelden zijn:

• reparaties en onderhoud aan het schip;
• leveringen voor de exploitatie, zoals brandstof en proviand;
• lonen van de bemanning;
• schade door een aanvaring;
• havengelden en sleepkosten.

Een gewone handelsschuld van de eigenaar die niets met het schip te maken heeft, valt daar niet zomaar onder. Laat daarom vooraf beoordelen of uw vordering in aanmerking komt. Voor binnenvaartschepen gelden weer andere regels.

Snel handelen

Bij scheepsbeslag telt elk uur. Een schip ligt soms maar een dag in de haven. De voorbereiding moet daarom klaar zijn voordat het schip binnenkomt: de stukken die de vordering onderbouwen, de gegevens van het schip en het verzoekschrift.

Wij werken daarbij nauw samen met de advocaat. Zodra het verlof er is, kan het beslag direct worden gelegd. Scheepsbeslag is een specialisme van ons kantoor, juist omdat het die snelheid vraagt. Meer over de ambtshandelingen die wij voor advocaten verzorgen, leest u op onze pagina over advocatuur.

Wat u klaarlegt

Hoe completer uw dossier, hoe sneller het verzoek kan worden ingediend. Zorg dat u het volgende bij de hand heeft:

• de overeenkomst, de facturen en de correspondentie waaruit uw vordering blijkt;
• de naam van het schip en het IMO-nummer, het vaste identificatienummer van een zeeschip;
• de verwachte aankomst en de ligplaats, voor zover u die kent;
• de gegevens van de eigenaar of de partij die het schip exploiteert.

Dat laatste is minder vanzelfsprekend dan het lijkt. De partij met wie u zaken deed, is niet altijd de eigenaar van het schip. Dat heeft gevolgen voor de vraag op welk schip u beslag kunt leggen. Ook dat zoeken wij voor u uit.

Zekerheid in plaats van beslag

In de praktijk blijft een schip zelden lang aan de ketting liggen. Stilliggen kost de eigenaar veel geld. Vaak wordt er daarom snel zekerheid gesteld, bijvoorbeeld met een bankgarantie of een garantie van de verzekeraar van het schip. Is die zekerheid voldoende, dan wordt het beslag opgeheven en kan het schip vertrekken.

Voor u als schuldeiser is dat geen nederlaag. U heeft dan een garantie die uw vordering dekt, ongeacht waar het schip daarna naartoe vaart. Wint u de procedure, dan wordt er uit die garantie betaald.

Het risico van beslag

Beslag is een zwaar middel en dat heeft een keerzijde. Blijkt later dat uw vordering geen stand houdt, dan kunt u aansprakelijk zijn voor de schade die de eigenaar door het stilliggen heeft geleden. Bij een schip kan die schade snel oplopen.

Laat daarom vooraf goed toetsen of uw vordering sterk genoeg is. Een zorgvuldig dossier is bij scheepsbeslag geen formaliteit, maar uw bescherming. Dat geldt trouwens voor elke vordering, zoals we eerder schreven over het controleren van een nieuwe klant.

Wanneer schakelt u een gerechtsdeurwaarder in?

Heeft u een vordering op de eigenaar van een schip dat binnenkort een Nederlandse haven aandoet, of er nu ligt? Neem dan zo snel mogelijk contact op. Hoe eerder wij het dossier hebben, hoe groter de kans dat het beslag op tijd kan worden gelegd.

Achter een schip zitten ook mensen: een bemanning die verder wil en een eigenaar die zijn bedrijf draaiende moet houden. Daarom zoeken wij waar het kan naar een snelle oplossing, zoals zekerheidstelling, in plaats van een schip lang vast te houden. Wilt u weten of scheepsbeslag in uw situatie mogelijk is? Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.